هر شهری داستان خودش را برای گفتن دارد. اما، همه آن داستان‌ها به ثبت نرسیده‌اند و آنچه را در یک مقطع زمانی خاص واقعیت بوده الزاماً برای همیشه صحت ندارد و یا در مورد شهرهای دیگر صدق نمی‌کند. / (ای.کی. لامپتُن) A.K.Lambton

داستان در اصل در مورد شهر سنندج می‌باشد که در مورد سنت‌ها و ساختار شهری آن بحث خواهم کرد. منطقه اردلان بخش وسیعی بر سلطان سنجر حد و مرز آن را در قرن دوازدهم میلادی برای برادرزاده‌اش تعیین کرده و آن را کردستان نامید. در دوران ساسانیان و خلفاء شهرهای بزرگ در همسایگی یکدیگر و در رقابت با هم به وجود آورند.
یکی از آنها شهر سی‌سر (Sisar) بود که موقعیت آن از سنندج دور نبود و جمعیت آن همگی کُرد بودند. این مطلب حایز اهمیت است که گفته شود که تمام نهادهای مهم این شهر به وسیله اعراب و نظامیان آنها برای کنترل کُردها شکل گرفته بوده است. ص۴۵۶ (Minorsky,Sisar.P456). در دوره ساسانیان شهر کُردنشین دیگری به نام کرمانشاه ساخته شد. در شمال شرقی کرمانشاه شهر دیناور (Dinavar) پایتخت دولت مستقل سلسله‌ی کُرد حسن وحیدها (Hasanwayhides) در مقطع (۱۰۱۵-۹۵۹) میلادی قرار گرفته بود. شهر دیناور در قرن دهم به عنوان شهری آباد و موفق تشریح شده است. «بازارها بسیار زیبا ساخته شده که آن را باغات میوه احاطه کرده بود» براساس کتاب ص ۱۸۹ (Lestrange P.189).
بنا به گفته‌ی ال یعقوبی (al-yakubi) در نیمه‌ی اول قرن هفتم میلادی کرد با جمعیت در منطقه هالوان (Hulwan) تشکیل می‌داده‌اند (براساس کتاب ص ۵۶۷ Dfiver) که این خود سبب حمله نخستین اعراب در سال ۶۳۷ م گردید و آخرین پادشاه ساسانی در این منطقه پناه گرفت که در این‌جا افراد محلی به عنوان کردهای یاغی به حساب می‌آمدند. بنابراین بعد از تغییر حکومت در هالوان در سال ۶۸۵م اولویت کاری در حکومت جدید جنگ با کُردها تعیین گردید (براساس کتاب ص ۴۵۱ Minorsky). برای این منظور پادشاه بودجه سالیانه‌ای قابل توجهی را به این امر اختصاص داد. دو قرن بعد کرُدها در تمامی منطقه هالوان ساکن شدند و فارس‌ها و عرب‌ها در اوایل قرن پانزدهم میلادی به شهر قدیمی دیگری به نام نهاوند کوچ کردند (براساس ص ۲۷/۱۷ پولادین Poladin). نهاوند یک شهر قبیله‌نشین کُرد بود براساس گفته حمدالله مستوفی قزوینی (Hamdallah Mustawfi Kazwini) در صفحه ۱۹۷ کتاب (Strange).
در شمال غربی دیناور شهر شاره‌زور (Shahrizour) قرار گرفته است که خود بنا به گفته‌ی آقای و.سیونت (V.cunet) پایتخت قدیمی کردستان بوده است (صفحات ۸۷۲-۵۷۱ Cunet). بنا به نظریه (ب.نیکیتین) و (لی استرینج) (B. Nikitine a Le strange)‌که به ترتیب در کتاب‌هایشان صفحات ۲۴ و ۱۹۱ منعکس گردیده خرابه‌هایی که هم‌اکنون به نام یاسین تپه در جنوب شرقی شهر، سلیمانیه قرار گرفته همان شهر شاره‌زور باستانی است.